Coraz bardziej powszechnym staje się pogląd, iż w badaniach o niepełnosprawności metodologia jakościowa jest zaliczana do najważniejszych dróg poznania , która umożliwia zrozumieć kompleksowość tego zjawiska w kontekście społecznym oraz jednostkowym.
Istotą tego rodzaju badań jest możliwość prowadzenia ich w naturalnym otoczeniu, a także budowanie holistycznego obrazu rejestrowanych doświadczeń, osób i zjawisk za pomocą analizy słów oraz zdawanie relacji z poglądów informatorów-rozmówców.
Badania które dotyczą rodzin osób niepełnosprawnych mają duże trudności o charakterze metodologicznym oraz praktycznym. Do sytuacji które prowadzą do uzyskania niejednokrotnie sprzecznych lub niepełnych wyników tych badań przyczyniają się:
-niedoskonałość narzędzi badawczych,
-niechęć do integracji badacza,
– interferencyjność zachodzących w nich zjawisk,
Lecz badania te są istotne z punktu widzenia praktyki pedagogicznej i psychologicznej.
Najnowsze tendencje badawcze opierają się na wykorzystaniu informacji od wszystkich członków rodziny, oraz innych osób, dzięki takim ujęciom problemów z różnej perspektywy możliwa jest pogłębiona analiza. Ponadto coraz częściej stosuje się badania o charakterze empiryczno-jakościowym, ponieważ badania te biorące pod uwagę indywidualne przeżycia ludzkie, wydają się niezwykle istotne.
W badaniach nad rodziną powinniśmy wziąć pod uwagę zagadnienia oraz problemy dzielone przez jej poszczególnych członków , a także procesy zachodzące między nimi.
Osoba badana oraz badacz nie są poza instytucjami oraz procesami społecznymi, a badani nie mogą być wolni od wpływu badacza ani jego wyborów dotyczących paradygmatów. Ważny jest refleksyjny stosunek badającego ,gdyż przypomina on odbiorcom badań , iż obserwacje zawsze są ograniczone i częściowe , interpretacje mogą być sprzeczne , a wszystkie relacje z badań można poddać rewizji oraz reinterpretacji. Fenomenologia hermeneutyczna ma na celu , by „odkryć strukturę, wewnętrzne znaczenie struktur, przeżytego doświadczenia”, to znaczy że eksploruje kontekst indywidualny w celu odnalezienia zasadniczej esencji lub ukrytych znaczeń doświadczeń życiowych przywoływanych przez jednostkę. By zrozumieć pełne znaczenie przeżytych doświadczeń powinny być one dobrze opisane i zinterpretowane.
Wojnar i Swanson (2007) wymienili następujące założenia fenomenologii hermeneutycznej.
1.W badaniach nacisk położony jest na rozumienie zjawisk w ich kontekście,
2.Osoba będąca podmiotem badań jest uznawana za zdolną do własnej interpretacji siebie,
3.Zakłada się , iż kontekst kulturowy, praktyczny oraz językowy łączy ludzi a także wpływa na nich i ich interpretacje,
4.Badacz aktywnie tworzy interpretacje zjawisk(fenomenów),
5.Uwzględnia się potrzebę tworzenia pewnych kryteriów pewności oraz zaufania współtworzonych interpretacji,
6.Wspólne zrozumienie oraz współtworzenie interpretacji przez badacza i uczestnika badań czyni je znacznymi,
Hermeneutyka , będąc nauką o interpretacji tekstów, dotyczyć może zarówno tekstów literackich , jak i wywiadów, lecz tradycyjnie dotyczyła tylko tekstów literackich, ponieważ mają one charakter skończony. Fenomenologia , stworzona jako filozofia przez Husserla , a rozwinięta przez Heideggera, Sartre’a i Marleau-Ponty’ego, skupiona jest na świadomości oraz przeżywaniu seansów subiektywnego świata, zakładającego prymat rzeczywistości postrzeganej przez ludzi, a także postulując opis świata w ich przeżyciach.